پیست موتورسواری ثامن مشهد؛ جایی که قرار بود هیجان سرعت را از خیابانها به یک فضای استاندارد و ایمن منتقل کند، حالا تقریباً تعطیل است؛ مجموعهای که توقف فعالیتش، سرنوشت ورزشکاران و علاقهمندان این رشته را در وضعیتی نامشخص قرار داده و تکلیف این افراد برای ادامه ورزش حرفهای خود و تربیت شاگردانشان معلوم نیست. پرسش اصلی اما اینجاست؛ چرا پیستی که به منظور ساماندهی موتورسواری و مهیا کردن فضای امن برای این ورزش، ایجاد و برایش هزینه شده بود، به تعطیلی رسیده و متولیان به منظور بازگشت دوباره آن به چرخه فعالیت چه برنامهای دارند؟
حادثه سال ۱۳۹۹ و وضعیت ایمنی پیست ثامن که بهعنوان پیست هیئت موتورسواری خراسان رضوی شناخته میشود و همچنین حادثه ورزشگاه آزادی تهران از دیگر نقاطی است که درباره سرنوشت این پیست مطرح است؛ ورزشکاران این رشته اکنون از نبود محل مناسب برای تمرین، بلاتکلیفی پیست بانوان، کاهش فعالیت هیئت و وضعیت نامشخص موتورسیکلتهای سنگین گلایه دارند. در مقابل، رئیس هیئت موتورسواری و اتومبیلرانی خراسان رضوی توقف موتور ریس را ناشی از الزامات ایمنی میداند و تأکید میکند که تعیین تکلیف فنی پیست در اختیار هیئت نیست.
جایی برای تمرین نداریم
برای یک موتورسوار حرفهای، پیست استاندارد، مربی، امکان عضویت و فضایی امن برای تمرین، بخشی از مسیر حرفهای و قهرمانی است. با این حال، برخی از ورزشکاران موتورسواری خراسان رضوی میگویند امروز برای پیدا کردن چنین فضایی با مشکل مواجهاند؛ مشکلی که به اعتقاد آنها فقط به کمبود یک پیست محدود نمیشود.
فاطمه صدقی که سابقه قهرمانی در رشته موتور کراس بانوان را در کارنامه خود دارد، با اشاره به نبود محل مناسب برای تمرین در مشهد میگوید: ما جایی نداریم که هیئت استان برای آموزش و تمرین در اختیار ورزشکار قرار بدهد. اگر کسی هم بخواهد بهعنوان مربی فعالیت داشته باشد، باید خودش باشگاه را به ثبت برساند و جایی برای آموزش پیدا کند. از طرف هیئت استان محل مشخصی برای این کار ندارد. استفاده از پیستهای شهرستانها هم هزینه و دشواری رفتوآمد دارد.
این ورزشکار همچنین با بیان اینکه تعداد اعضای فعال هیئت در سالهای اخیر کاهش یافته، میافزاید: در دورههای گذشته تعداد اعضای فعال به چند هزار نفر میرسید؛ اما اکنون این تعداد به شکل محسوسی کاهش یافته و صدور کارت عضویت و حمایت از ورزشکاران مثل گذشته نیست.
صدقی با اشاره به سابقه فعالیت بانوان در رشته موتورسواری در خراسان رضوی، نبود پیست اختصاصی برای آنها را یکی از خلأهای این حوزه میداند و یادآور میشود: سالها درباره ایجاد پیست اختصاصی بانوان صحبت کردیم و حتی مجوز آن در سال ۱۳۹۹ از مسئولان استانی گرفته شد؛ اما هنوز پیست فعال و مشخصی برای بانوان نداریم. متأسفانه برخی از ورزشکاران این حوزه باید در کوهها و بیابانها تمرین کنند.
به گفته وی، در برخی استانها مشخصات موتورهای سنگین ورزشی ثبت میشود و اطلاعاتی مانند شمارههای شاسی و بدنه در اختیار مراجع مربوط قرار میگیرد تا هویت و سابقه موتور مشخص باشد. بدین وسیله عبور و مرور این موتورها به صورت قانونی پیگیری میشود و این مسئله به ارتباط و رایزنی رؤسای هیئتها با مراجع انتظامی برمیگردد؛ کاری که در استان ما کمتر شاهد آن هستیم.
صدقی با اشاره به چگونگی تأمین و هزینهکرد بودجه هیئت میگوید: اینکه منابع مالی هیئت در سالهای اخیر چه میزان بوده و چه مقدار از آن صرف برگزاری مسابقات، اعزام ورزشکاران، آموزش، توسعه پیستها و حمایت از ورزشکاران شده، مسئلهای است که برای ورزشکاران این حوزه بحثبرانگیز است.
تمام مسابقات در ثامن برگزار میشد
مسئول اسبق روابط عمومی این هیئت نیز دلایل اینکه کسی در پیست موتورسواری و ماشینسواری ثامن تمرین نمیکند را ایمنی نامناسب پیست، وضعیت بد لاستیکها و استقرار نداشتن نیروی انتظامی در آنجا و همچنین نبودن آمبولانس میداند و تأکید میکند: در زمان هیئت رئیسه قبلی، ما برای هر جلسه تمرین آمبولانس اجاره میکردیم تا اگر خدای نکرده ورزشکاری آسیب دید، بلافاصله به بیمارستان اعزام شود.
معصومه زارعی درباره مسابقات استانی در گذشته نیز میگوید: زمانی که من آنجا بودم، هر سه ماه یک بار مسابقات موتورسواری استانی برگزار میشد و برگزیدگان برای مسابقات قهرمانی کشور انتخاب میشدند. مسابقات موتور کراس، موتور تریل، موتور ریس، اتومبیل دریفت، اتومبیل ریس و تمام مسابقات هیئت، غیر از رالی شهری همگی در برنامه هیئت قرار داشت و در پیست ثامن برگزار میشد. برای تمرین در رشته موتور تریل هم بیشتر، موانع و پستیوبلندیهای اطراف پیست مورد استفاده قرار میگرفت.
وی درباره رونق سابق پیست ثامن و استقبال تماشاگر نیز بیان میکند: هفتههایی داشتیم که حتی برای ورود خودرو تماشاگران به پیست جا نداشتیم. روزهایی بود که موتورسواران ما با اسکورت پلیس تا پیست میرفتند و کسانی که عضو هیئت بودند، دغدغهای نداشتند که چگونه تا پیست بروند و موتورشان توقیف نشود و در مراسمهای مختلف رژه، مانور و تشییع شرکت میکردند.
وی درباره استاندارد بودن پیست در گذشته نیز تصریح میکند: بین سالهای ۸۶ تا ۹۸ یکی دو بار نماینده فدراسیون به مشهد آمد و پیست را تأیید کرد. اگر از سال ۹۸ تاکنون پیست خراب شده و برای کارهای دیگری مورد استفاده قرار گرفته، این بیتدبیری است.
با ادامه این روند، امکان استعدادیابی وجود ندارد
یک مربی و پیشکسوت موتورسواری نیز که خود یکی از پر افتخارترین ورزشکاران این حوزه محسوب میشود، با اشاره به سابقه فعالیت پیست موتورسواری ثامن مشهد میگوید: این مجموعه در گذشته با هزینه و زحمات فعالان این رشته ساخته شده و در مقطعی یکی از ظرفیتهای مهم موتورسواری استان و کشور به شمار میرفته است.
مرتضی حرمی باف با بیان اینکه مجموعهای که در اختیار موتورسواری قرار داشت، شامل چند پیست برای رشتههای مختلف بود و برای آمادهسازی آن هزینه و نیروی انسانی زیادی صرف شده بود، معتقد است: اما امروز بخش قابل توجهی از این ظرفیت از بین رفته و موتورسواری استان عملاً با کمبود جدی فضای تمرینی مواجه است. نزدیک دو سال میشود که پیست را تعطیل کردهاند؛ در حالی که قهرمان کشور داشتیم.
به گفته وی، ادامه این وضعیت، امکان استعدادیابی، آموزش ورزشکاران جدید و برگزاری تمرینهای منظم را از هیئت گرفته است.
این پیشکسوت موتورسواری درباره قرار گرفتن زمین پیست در مسیر قطار مشهد-گلبهار و مولدسازی میگوید: ۷میلیارد تومان در زمان آقای رمضانی از بودجه کشور به این پیست اختصاص یافت که در آن زمان کمنظیر بود و هنوز برای ما این پرسش مطرح است که اگر قرار بر چنین اتفاقی بود، چرا این بودجه باید اختصاص مییافت؟!
در مجموعه ثامن اولویت با رشتههای المپیکی است
رئیس هیئت موتورسواری و اتومبیلرانی خراسان رضوی تعداد اعضای هیئت در مشهد را شامل ۸۶ موتورسوار و ۲۵۸ اتومبیلران دانسته و درباره فعالیت پیست موتورسواری ثامن اظهار میکند: پس از حادثهای که در پیست آزادی تهران اتفاق افتاد و در جریان آن یکی از خبرنگاران فوت کرد، مجموعه پیستهای کشور برای مدتی تعطیل شدند تا ایمنی و استانداردهای لازم در آنها اصلاح شود. در حال حاضر تقریباً یک سال و نیم است که مسابقات موتور ریس در کشور برگزار نمیشود؛ اما رشتههایی مانند موتورکراس که در پیست خاکی انجام میشوند، شرایط متفاوتی دارند و هفته پیش یک مسابقه در همین رشته برگزار شد. این رشتهها سرعت و شرایط خاص خودشان را دارند و فعالیتشان در برخی نقاط شهرستانها و پیستهای خاکی ادامه دارد؛ اما در حال حاضر در ثامن مشهد پیست کراس نداریم.
فرضعلی گرایلی در مورد وضعیت پیست اختصاصی بانوان که در سال ۱۳۹۹ اعلام شد با موافقت مسئولان، فضای اختصاصی برای آنها در نظر گرفته شود تا بتوانند در آن موتورسواری کنند، میافزاید: در حال حاضر پیست اختصاصی بانوان نداریم؛ در انتهای پیست ثامن قسمتی خاکی وجود داشت که بعدها آن منطقه در طرح مولدسازی قرار گرفت و به شهرک صنعتی واگذار شد. ما در واقع مستأجر ادارهکل ورزش و جوانان هستیم و مالک زمین نیستیم و به ما فقط اجازه بهرهبرداری میدهند. تا جایی که من اطلاع دارم، بخش زیادی از زمین به دلیل عبور قطارشهری از محدوده جدا شده و قسمت باقیمانده نیز در بحث مولدسازی قرار گرفته است.
وی ادامه میدهد: در مجموع، ثامن در چارچوب دهکده المپیک تعریف شده و طبیعتاً اولویت آن با رشتههای ورزشی المپیکی است. بسیاری از رشتههای ورزشی در کشور، المپیکی نیستند و معمولاً در این مجموعهها نیز جایگاهی ندارند.
رئیس هیئت موتورسواری و اتومبیلرانی خراسان رضوی با بیان اینکه غیر از موتور ریس بقیه رشتههای هیئت فعال است، تأکید میکند: در بخش موتور ریس، پس از تعطیلی پیست، امسال نامنویسی جدیدی برای ورزشکاران نداشتهایم. در بخش اتومبیلرانی، درگ خودروها، اسلالوم و دریفت همه فعالیتها همچنان ادامه دارد.
استانداردسازی پیست ثامن؛ معطل گزارش کارشناس فدراسیون
به گفته گرایلی، در مورد پیست موتور نیز موضوع اصلی، استانداردسازی و ایمنسازی است؛ هزینه ساخت یک پیست جدید با توجه به شرایط اقتصادی و تورم امروز رقم بسیار بالایی خواهد بود. مقرر شده فدراسیون استانداردهای لازم را اعلام کند. هفته گذشته نیز نماینده فدراسیون به مشهد آمد، پیست را بررسی کرد و قرار است گزارش کارشناسی خود را ارائه دهد تا مشخص شود چه اشکالاتی وجود دارد و چه اقدامهایی باید صورت بگیرد و به اداره کل اعلام کند. متولی اصلی این موضوع ادارهکل ورزش و جوانان است و هیئت، نقش تخصصی و مشورتی دارد. مسائل فنی، حقوقی و اجرایی نیز در حوزه مسئولیت معاونت فنی اداره کل است.
وی در مورد بودجه هیئتهای ورزشی نیز میگوید: هیئتها بودجه دولتی ندارند و کمکهای اداره کل نیز در حدی است که برگزاری مسابقات، اعزام ورزشکاران و امور جاری ورزشی از همین محل تأمین میشود. در سال جاری نیز کمکهایی دریافت کردهایم که بخشی از آن برای فعالیتهای ورزشی مانند موتورکراس، اندرو و همچنین تمرینهای ورزشکاران رشته اتومبیلرانی، ریس و اسلالوم هزینه شده است.
رئیس هیئت موتورسواری و اتومبیلرانی خراسان رضوی با بیان اینکه در مجموعه ثامن، پیست خودرو نیز فعال است و چند رشته؛ از جمله اسلالوم، دریفت، ریس و درگ در کنار یکدیگر فعالیت میکنند، میافزاید: امسال همچنین افزون بر ۳۰۰میلیون تومان برای بهسازی پیستهای خودرو هزینه کردیم. پس از حضور کارشناسان فنی اداره کل و اعلام موارد مورد نیاز، این اصلاحات انجام شد تا ورزشکاران بتوانند از پیست استفاده کنند؛ اما درباره هزینهکرد برای پیست موتور ریس باید توجه داشت که هنوز فدراسیون بررسی نهایی خود را انجام نداده و مشخص نیست دقیقاً چه اصلاحاتی باید صورت بگیرد. هفته گذشته نماینده فدراسیون از پیست بازدید کرد و قرار است پس از اعلام ایرادها و الزامهای فنی، اقدامهای لازم انجام شود.
گرایلی در پاسخ به این پرسش که آیا موتورهای سنگین توقیفشده اخیر زیرمجموعه هیئت موتورسواری بودهاند، توضیح میدهد: هیئت موتورسواری و اتومبیلرانی چند رشته دارد و در بخش موتورسیکلت، رشته اصلی ما موتور ریس یا همان موتور ورزشی است. بیشتر موتورهایی که در سطح شهر تردد میکنند، موتورهای شهری و عادی هستند و ارتباطی با فعالیت ورزشی هیئت ندارند. موتورهایی هم که به تازگی کشف و توقیف شدهاند، موتور ریس نبودند و همگی از نوع موتورهای شهری و سنگین هستند، ضمن اینکه آن موتورها قاچاق بوده و ارتباطی با هیئت ندارند.
وقتی پیستی وجود ندارد، فعالیتها به خارج از پیست کشیده میشود
یکی دیگر از اعضای هیئت موتورسواری که در حوزه موتور ریس فعالیت دارد، با اشاره به تعطیلی چندساله پیست ریس ثامن مشهد میگوید: اکنون تعطیلی پیست ریس وارد سه سال شده است. در سال ۱۴۰۳ که پیست فعال بود، حدود ۳۵۰ ورزشکار در سال در این رشته نامنویسی و فعالیت میکردند.
ایمان محمدی ادامه میدهد: در گذشته موتورهای ما در خیلی جاها در اختیار نیروهای نظامی و انتظامی بود و همکاری داشتند؛ ولی از زمانی که پیست تعطیل شده، ورزشکاران موتورسواری عملاً فضای مشخصی برای تمرین ندارند. در حال حاضر موتورهای سنگین در سطح شهر و جادهها تردد میکنند؛ چون جای مشخصی برای تمرین و استفاده از این موتورها وجود ندارد.
وی با بیان اینکه تعطیلی پیست میتواند فعالیت این ورزشکاران را از فضای کنترل شده ورزشی خارج کند، تأکید میکند: وقتی پیست باز باشد، ورزشکاران میتوانند در یک محیط مشخص و ایمن تمرین کنند؛ اما وقتی چنین فضایی وجود نداشته باشد، بخشی از فعالیتها به خارج از پیست کشیده میشود.
محمدی همچنین درباره وضعیت فعلی پیست ریس در مجموعه ثامن توضیح میدهد: در حال حاضر همان مجموعهای که برای موتور ریس در نظر گرفته شده، در واقع پارکینگی بوده که با همت ورزشکاران و بدون ریالی کمک از هیئت یا اداره ورزش و جوانان در همین اندازه کنونی آماده شده و نیازمند استانداردسازی و تأییدیههای لازم بوده و هنوز تعیین تکلیف نهایی نشده است.
وی با بیان اینکه ما از مشهد فقط اسم موتورسواری را داریم، تأکید میکند: نه پیست ریس فعال داریم و نه پیست کراس؛ در حالی که خراسان رضوی در سالهای گذشته از استانهای مطرح این رشته در کشور بود.
عضو هیئت موتورسواری و اتومبیلرانی خراسان رضوی با اشاره به پیامدهای تعطیلی پیست میگوید: ما از سال ۱۴۰۳ تا الان ۹ نفر را در مشهد بر اثر حوادث مرتبط با موتورهای سنگین از دست دادهایم؛ در حالی که این اتفاقها داخل پیست رخ نداده؛ چون پیست تعطیل بوده است و دو نفر از این افراد نیز خانم بودند. وقتی پیست باز باشد، ورزشکاران میتوانند در یک فضای مشخص و کنترل شده فعالیت کنند؛ اما با تعطیلی پیست، بخشی از موتورسواران به جادهها، کمربندی و فضاهای خارج از محیط ورزشی میروند.
ظرفیت رها شده
آنچه امروز مقابل چشم ورزشکاران قرار دارد روشن است؛ رشتهای که زمانی در استان قهرمان کشوری داشته، اکنون برای برگزاری تمرین و تربیت ورزشکار جدید با مشکل مواجه است. ازطرفی دیگر موتورهای ورزشی ظرفیتی است که در رژه ها، مانورها و فعالیتهای فرهنگی و انتظامی استفاده شده و میشود ولی حالا به دلیل نبود متولی حامی یا ساز و کار مشخص، تا حدی رها شده محسوب میشود. از سوی دیگر نیز در صورت تداوم فعالیت رسمی هیئت، بدیهی است که فراهم بودن حداقل امکانات و فضای لازم برای انجام تمرینات و فعالیتهای ورزشی اعضا حداقل انتظاری بوده که وظیفه ذاتی هر هیئت ورزشی است.
نظر شما